header ZZ

header ZZ mobiel

maandag, 29 januari 2018 09:40

Europese Commissie wil duurzamere landbouw


Eenvoudiger en meer gericht op een duurzame ontwikkeling van de landbouw. Dat is de ambitie achter de aangekondigde wijzigingen van het Gemeenschappelijke Landbouwbeleid (GLB). Daarbij krijgen nationale overheden meer ruimte voor eigen strategische plannen.

Tekst: Bert Kleiboer - Foto: EC

De Europese Commissie schetst de contouren van de modernisering van het landbouwbeleid in de periode 2020-2027 in het document ‘De toekomst van landbouw en voeding’. Eurocommissarissen Phil Hogan (landbouw) en Jyrki Katainen (banen en concurrentiekracht) presenteerden het document als officiële ‘mededeling’ eind vorig jaar in het Europees parlement in de raad van landbouwministers. De Commissie hoopt in mei 2018 voorstellen te kunnen presenteren voor wetgeving.

Nieuwe doelstellingen
Het vernieuwde GLB moet de transitie naar een duurzamere landbouw stimuleren. Het oorspronkelijke doel van het Europese landbouwbeleid is het veiligstellen van hoogwaardig, veilig en betaalbaar voedsel en het ondersteunen van de Europese landbouw.
Bij de presentatie sprak landbouwcommissaris Phil Hogan van “nieuwe en opkomende doelstellingen” zoals het bevorderen van een “slimme en veerkrachtige” landbouwsector, het ondersteunen van milieuzorg en klimaatactie en het versterken van de sociaaleconomische structuur van het platteland.

Grotere rol lidstaten
Hogan sprak ook van “een belangrijke koerswijziging” in het GLB in de vorm van een veel grotere rol voor de lidstaten bij de uitvoering. De Commissie wil af van exacte voorschriften die voor iedereen in de EU hetzelfde zijn. Een Italiaanse boer heeft immers te maken met volstrekt andere omstandigheden dan zijn Finse collega.
‘One size fits all’ maakt plaats voor een aanpak op maat. In het toekomstige GLB stelt Brussel gemeenschappelijke doelen en biedt daarbij een reeks mogelijke maatregelen aan. Uit die reeks kunnen lidstaten zelf keuzes maken die aansluiten bij de situatie op nationaal en regionaal niveau. De unie stelt de randvoorwaarden, de lidstaten bepalen hoe ze de Europese doelstellingen verwezenlijken. Ze maken hun eigen strategisch plan, dat door de commissie moet worden beoordeeld en goedgekeurd.

Inkomenssteun blijft, maar verandert
De zogeheten tweepijlerstructuur blijft behouden als het aan de Commissie ligt. Ook na de modernisering bevat het GLB zowel rechtstreekse betalingen aan boeren als fondsen voor plattelandsontwikkeling.
De uitvoering van de regelingen verandert wel. In het huidige GLB ontving ongeveer 20 procent van de landbouwers 80 procent van de rechtstreekse betalingen. De commissie wil toe naar een verdeling die “eerlijker” is, waardoor “kleine en middelgrote landbouwbedrijven de steun krijgen die ze nodig hebben”. Voorstellen behelzen onder meer een limiet voor het maximale subsidiebedrag per bedrijf of een subsidiebedrag per hectare dat degressief afneemt naarmate het aantal hectares per bedrijf groter is.
De Commissie noemt geen bedragen. Ze kan niet vooruitlopen op de onderhandelingen over het meerjarenbudget. Deze verlopen moeizaam en worden beïnvloed door de Brexit.

Klimaatslimme landbouw
In ‘De toekomst van landbouw en voeding’ spelen milieu en klimaateffecten een belangrijke rol. De internationale afspraken uit het klimaatverdrag van Parijs werken ook in het landbouwbeleid door. Het toekomstige GLB moet blijk geven van meer ambitie op het gebied van efficiënt gebruik van hulpbronnen, zorg voor het milieu en klimaatactie. De Commissie wil een ‘klimaatslimme’ landbouw bevorderen en ondersteunen.
De basis is dat agrarische ondernemers die inkomenssteun in het kader van het GLB ontvangen, verscheidene milieu- en klimaatvriendelijke praktijken zullen moeten toepassen. Daarnaast is er ruimte voor extra (vrijwillige) regelingen voor milieuvriendelijke maatregelen die verder gaan dan het fundamentele niveau van goede praktijken.

 

Minister Schouten: geen overhaaste reactie
De Tweede Kamer besprak in december een aantal onderdelen uit de plannen voor het nieuwe GLB. Kamerlid Frank Futselaar (SP) diende een motie in waarin hij het van het kabinet vraagt voor directe inkomenssteun een maximumbedrag per subsidieontvanger te bepleiten. In de voorstellen van Hogan staat dat als een van de opties genoemd voor een rechtvaardiger verdeling van subsidiegelden.
Minister Schouten van Landbouw vindt dit “een sympathieke gedachte”. Ze geeft aan dat ze bereid is “naar de mogelijkheid te kijken om de subsidie te maximeren”, maar dat ze de voorstellen eerst nader wil bestuderen.
Kamerlid Rik Grashoff van GroenLinks vroeg in een motie de gerichte landbouwsteun een-op-een te koppelen aan eisen van duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen. De minister gaf aan dat het kabinet voorstander is van de koppeling aan maatschappelijke doelen. De motie van Grashoff gaat haar echter te ver. Volgens de minister komt de motie van Grashoff te vroeg en is deze bovendien te stellig verwoord.

Van raadpleging naar wetgevingsvoorstellen
‘De toekomst van landbouw en voeding’ schetst de richting van de vernieuwing die de Commissie wil doorvoeren. Deze ideeën voor de toekomst van het Gemeenschappelijke Landbouwbeleid volgen op een raadpleging, die de Europese Commissie op 2 februari 2017 heeft geopend. In drie maanden tijd heeft de Commissie meer dan 320.000 reacties ontvangen, hoofdzakelijk van particulieren. Volgens de Commissie blijkt uit de reacties dat de meeste respondenten een sterk gemeenschappelijk landbouwbeleid op Europees willen behouden, maar dat het GLB wel eenvoudiger en flexibeler moet worden. Ook zou uit de raadpleging blijken dat het beleid beter moet worden afgestemd op belangrijke uitdagingen, zoals het zekerstellen van een redelijke levensstandaard voor landbouwers, de bescherming van het milieu en het aanpakken van de klimaatverandering.

De Commissie hoopt nog voor de zomer van 2018 concrete voorstellen in te dienen voor wetgeving om uitvoering te geven aan geschetste vernieuwing. De timing hangt samen met het debat over de financiering van de EU. De planning is dat dit voorjaar het voorstel voor het meerjarig financieel kader (MJK) wordt gepresenteerd.

Login om meer te lezen

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Zoeken

Advertenties